Borstelloze motor: wat levert het op?

Zo werkt een motor met koolborstels

In een klassieke gelijkstroommotor zitten de spoelen op de rotor en draaien ze mee. Twee koolborstels slepen over een collector en schakelen de stroom telkens om, zodat de rotor blijft draaien.

Dat slepen geeft wrijving, warmte en vonken. De borstels slijten en moeten na verloop van tijd vervangen worden. Bij veel machines kan dat, maar het blijft onderhoud.

Zo werkt een borstelloze motor

Bij een borstelloze motor, ook BLDC- of EC-motor genoemd, zitten de magneten op de rotor en de spoelen vast in de behuizing. Er is geen collector en er zijn geen borstels.

Elektronica bepaalt de stand van de rotor en stuurt de stroom op het juiste moment door de juiste spoelen. Dat heet elektronische commutatie. Motor en besturing vormen zo één geheel.

Wat het oplevert

Er is geen sleepcontact, dus minder wrijving en minder warmteverlies. Daardoor gaat meer van de energie uit de accu naar het werk. Fabrikanten zetten dat in voor een langere looptijd per lading, meer vermogen bij hetzelfde formaat, of een mix van beide.

Zonder borstels is er geen onderdeel dat op die manier slijt. Borstelloze motoren zijn ook vaak compacter, waardoor de machine korter of lichter kan uitvallen.

Omdat de elektronica de motor toch al aanstuurt, zijn extra functies eenvoudiger in te bouwen. Denk aan toerentalregeling onder belasting of een terugslagbeveiliging die de motor stopt als de machine plots vastloopt. Zulke functies zitten alleen op sommige modellen.

Hoe je het herkent

Fabrikanten zetten het meestal in de naam of de specificaties: “brushless”, “borstelloos”, “koolborstelloos” of de afkorting “BL”. Festool gebruikt de aanduiding “EC”.

Bij Milwaukee is FUEL de lijn met borstelloze motoren. DeWalt markeert borstelloze machines als “XR brushless”. Staat er niets over de motor in de specificaties, ga er dan niet van uit dat hij borstelloos is.

Wanneer het de moeite waard is

Een borstelloze machine kost meestal meer dan een vergelijkbare machine met borstels. Het voordeel telt het zwaarst bij gereedschap dat je vaak gebruikt en bij machines die veel stroom trekken, zoals slijpers, cirkelzagen en boorhamers.

Klus je af en toe, dan doet een machine met borstels het werk ook. Binnen één accuplatform werken borstelloze en geborstelde machines meestal op dezelfde accu’s.

Veel snoergereedschap heeft nog een universele motor met koolborstels. Dat is geen probleem: aan het stopcontact speelt looptijd geen rol, en zo’n motor levert veel vermogen voor zijn formaat.

Vergelijken op ToolRango

Merken hebben vaak een borstelloze en een geborstelde variant van hetzelfde type machine, elk als losse machine of als set. Elke uitvoering heeft een eigen EAN of bestelnummer. ToolRango vergelijkt per uitvoering, zodat je ziet welke motor en welke set je bekijkt.